Profilaktyka czy rehabilitacja

Profilaktyka czy rehabilitacja

11 maja, 2018 1 przez Redaktor

Rola rehabilitacji ruchowej w leczeniu i profilaktyce stale wzrasta w starzejącym się społeczeństwie, prowadzącym siedzący tryb życia.

Coraz większym problemem są choroby układu ruchu, które rozwijają się już nie tylko u pacjentów w podeszłym wieku. Często się garbimy, przyjmujemy długo pozycję siedzącą – przy biurku lub w samochodzie, nie potrafimy prawidłowo podnosić i przenosić ciężarów (pochylanie się przy prostych kolanach). Są to jedynie nieliczne z nawyków, które w dłuższej perspektywie mogą doprowadzić do utrwalenia nieprawidłowej postawy ciała, albo do bolesnych stanów zapalnych i zwyrodnieniowych (np. łokcia tenisisty, przepukliny krążka międzykręgowego). W takich przypadkach po wymaganym leczeniu operacyjnym, albo w ramach leczenia zachowawczego wykorzystuje się fizjoterapię – połączenie kinezyterapii i fizykoterapii. Jakże bardziej korzystne dla pacjenta – i dla służby zdrowia – byłoby zapobieganie takim chorobom, niż ich leczenie. Rola profilaktyki chorób zwyrodnieniowych i innych związanych z układem ruchu jest wciąż słabo podkreślana. Kinezyterapia jako metoda zapobiegania chorobom wciąż jest w Polsce w powijakach.

Rehabilitacja ruchowa zwana także kinezyterapią oraz treningiem leczniczym pobudza przemiany w układzie kostno-stawowym i mięśniowym oraz przemiany metaboliczne optymalnie wykorzystując ruch. Rehabilitacja ruchowa jest zwykle częścią fizjoterapii – łączy leczenie za pomocą rozmaitych form ruchu z fizykoterapią oraz leczniczym masażem.

Rehabilitacja ruchowa wykorzystuje dwie istotne cechy układu nerwowego – jedną z nich jest plastyczność, drugą regeneracja. Obie właściwości są ze sobą powiązane w ten sposób, że zdolność do regeneracji (reaktywność) polega na odpowiednim reagowaniu na pobudzenie receptorów, zaś plastyczność polega na zdolności do zmian reaktywności oraz mikrostruktur w obrębie neuronów w efekcie kolejnych pobudzeń receptorów. Efekty kinezyterapii nie są uzależnione wyłącznie od systematyki i prawidłowości wykonywania ćwiczeń. Możliwość rehabilitacji jest w dużej mierze zależna od wieku, skłonności osobniczych, a także rewaskularyzacji i reinerwacji.

Podstawowym wyróżnikiem form kinezyterapii jest zakres oddziaływania ćwiczeń – na tej podstawie wyróżnia się kinezyterapię miejscową i uogólnioną. W ramach leczenia ruchem można wykorzystać nie tylko ćwiczenia bierne, czynne i czynno-bierne. Rehabilitant może uwzględnić w planie leczniczego treningu także ćwiczenia synergistyczne, w wodzie i ogólnokondycyjne. Mniej znane, ale również stosowane w ramach kinezyterapii, są metoda reedukcji nerwowo-mięśniowej oraz pionizacja i nauka chodzenia.

Terapeutyczne działanie kinezyterapii jest wykorzystywane główne w przypadku wszelkich form niepełnosprawności. Tytułem przykładu można wskazać na deformacje klatki piersiowej, skrzywienie kręgosłupa, albo zaburzenia proporcji długości kończyn. Rehabilitacja ma za zadanie pobudzić rozwój i zapobiec utracie tolerancji pacjenta wobec siebie. Brak ruchu może doprowadzić nawet do zaburzeń osobowości, a pierwszym krokiem do społecznego wycofania się i izolowania od innych jest obniżona samoocena odnosząca się do słabszych zdolności fizycznych.

Obecnie rehabilitacja medyczna nazywana jest fizjoterapią, bo wykorzystuje się w niej bodźce fizyczne, które wpływają na tkanki i narządy. Są to przede wszystkim odpowiednio dobrane ćwiczenia oraz czynniki fizyczne: ciepło, zimno, pole magnetyczne, fala dźwiękowa oraz oczywiście masaże i tzw. mobilizacje. Dzięki ich stosowaniu zmniejszamy szkodliwe dla organizmu stan zapalny, ograniczenia funkcji lub unieruchomienia. Ponadto możemy wpływać na procesy kompensacyjne, czyli powodować, że organizm potrafi zamienić lub wyrównywać sobie pewne ograniczenia wynikające z choroby. I tak np. brak wyprostu kolana powoduje odruchowe zgięcie stopy i chód na palcach z częściowym przeniesieniem ciężaru ciała na druga nogę.

Rehabilitacja w Toruniu: NAVITA Rehabilitacja Sp. z o.o., ul. Kosynierów Kościuszkowskich 13, 87 – 100 Toruń.

Fizjoterapię wykonuje się u osób, u których stwierdzono zaburzenia ruchowe upośledzające sprawność, np. przeciążenie stawu rzepkowo – udowego, naderwanie mięśni, funkcjonalne zaburzenia postawy. Ma ona na celu uniknięcie dalszych przeciążeń tkanek i ich zniszczenia, co mogłoby wiązać się np. z koniecznością zabiegu operacyjnego. W przypadku osób, u których zabieg jest nieodzowny rehabilitacja wpływa na szybki powrót do sprawności poprzez odbudowę funkcji zoperowanych tkanek.

Fizjoterapeuta w Pruszkowie: Centrum Medycyny i Rehabilitacji ARTKINEZIS, ul. Kwiatów Polnych 4, Pruszków (Pęcice 05-806), Mazowieckie Polska

Do najczęstszych wad postawy u dzieci zaliczamy:

-skoliozę

-plecy okrągłe

-plecy płaskie

-płaskostopie

-koślawość kolan i stóp

-nierówność kończyn dolnych

-zrotowana miednica

-wyboczenie tułowia

-zbyt mała lub duża lordoza

-nieprawidłowe napięcia mięśniowe (wzmożone napięcie jednej partii mięśni, osłabienie innej)

Wady postawy u dzieci mogą grozić poważnymi konsekwencjami w przyszłości, co może przeszkodzić w życiu zawodowym oraz spełnianiu swoich pasji i marzeń. Pacjenci z nieleczonymi wadami postawy częściej borykają się ze zmianami zwyrodnieniowymi i dolegliwościami bólowymi w wieku dorosłym. Lepiej zapobiegać niż leczyć już utrwalone deformacje.

Niepokojące pierwsze objawy:

-garbienie się

-wysunięte barki do przodu

-odstające i asymetrycznie ustawione łopatki

-nierówne wcięcia w talii

-skręcanie stóp i kolan do wewnątrz – ustawienie kolan w literkę X

-koślawienie stóp

Zdrowie w Polsce

Telemedycyna z jednej strony jest wyzwaniem dla branży medycznej, ponieważ wymaga inwestycji w nowoczesne oprogramowanie i narzędzia, zmiany organizacji pracy, szkoleń pracowników itd. Z drugiej strony stanowi ogromną szansę na zwiększenie dostępności usług medycznych, zmniejszenie kosztów obsługi pacjenta i przyciągnięcie nowej grupy docelowej — cyfrowych pacjentów. 

Teleporady w polskim wydaniu przypominają obecnie bardziej próbę skopiowania tradycyjnej wizyty w gabinecie lekarskim, niż faktyczny przełom w cyfryzacji służby zdrowia. Niemniej już w takiej formie cieszą się one dużym zainteresowaniem ze strony pacjentów. W 2021 roku 62% Polaków, zamiast udać się do przychodni wybrało konsultację lekarską przez telefon. 

Docelowo telemedycyna (Digital Health) powinna oferować nowe formy opieki medycznej będące efektem synergii medycyny, technologii i telekomunikacji. Mowa nie tylko o telekonsultacjach lekarskich, ale również zdalnym monitoringu zdrowia, diagnostyce, rehabilitacji, a nawet zabiegach chirurgicznych. Technologie wspierające rozwój telemedycyny to m.in.:

  • Oprogramowanie specjalistyczne usprawniające komunikację na linii pacjent — lekarz,  prowadzące rejestr konsultacji,  systemy wspomagające diagnostykę radiologiczną i obrazową, analizujące dane historyczne i ułatwiające stawianie diagnozy, systemy do przetwarzania i wymiany informacji pomiędzy oddziałami i placówkami partnerskim, rejestry EDM i wiele innych. 
  • Aplikacje dla pacjentów jak portale internetowe z indywidualnymi kontami pacjentów umożliwiające umawianie wizyt, przedłużanie recept, planowanie badań, zarządzanie kalendarzem szczepień itp., aplikacje monitorujące stan zdrowia osób przewlekle chorych (np. cukrzyków), służące do przechowywania dokumentacji medycznej, wyboru ubezpieczenia medycznego, czy zakupu leków i realizacji recept itp.
  • Urządzenia typu Smart Health - zarówno profesjonalne rejestratory medyczne (jak holtery EKG czy zdalne KTG), które pozwalają zmniejszyć ilość hospitalizacji, jak i prostsza elektronika monitorująca stan zdrowia o charakterze profilaktycznym i mająca na celu zwiększenie zaangażowania pacjentów.

Rynek telemedycyny ma ogromny potencjał. Aby go w pełni wykorzystać, niezbędne jest wdrożenie nowych technologii oraz zadbanie o ich integrację z użytkownikami (pacjentami i lekarzami). Wymaga to od firm spojrzenia na pacjenta w sposób holistyczny i zmapowania jego całej podróży przez system ochrony zdrowia, począwszy od momentu, w którym zaczyna poszukiwać informacji w Internecie, poprzez spotkanie z lekarzem i diagnostykę, aż po realizację recepty w aptece i konsultacje kontrolne. 

Rynek medyczny w Polsce jest wciąż nieskonsolidowany. Zazwyczaj silne oraz uznane centra medyczne posiadają tylko jedną lokalizację, nie korzystając tym samym z efektu skali działalności operacyjnej. Powoduje to także często u pacjentów konieczność dalekich podróży, jeśli chcą otrzymać najlepsze usługi. Co ciekawe, wyjątkiem od tej reguły jest choćby kardiologia, która na przestrzeni ostatnich lat została skonsolidowana przez jednego lokalnego gracza przy wsparciu funduszu private equity. Pokazuje to, że rynek medyczny w Polsce jest już gotowy na dalszą konsolidację w innych obszarach, takich jak na przykład ortopedia, okulistyka czy chirurgia.

W ostatnich latach coraz popularniejsza staje się zatem specjalizacja mniejszych jednostek w podstawowych usługach oraz “podłączenie się” pod większe jednostki, które w razie potrzeby świadczą pełen zakres specjalistycznych usług. Im mocniej ten trend się rozwija, tym więcej zyskują na tym większe jednostki – czyli te, które mogą skupić się na dalszych inwestycjach w infrastrukturę i sprzęt. Stwarza to potencjał do współpracy z prywatnymi inwestorami, choćby w roli dostawców sprzętu czy partnerów w zarządzaniu całymi oddziałami.

Rynek medyczny w Polsce jest wciąż nieskonsolidowany. Zazwyczaj silne oraz uznane centra medyczne posiadają tylko jedną lokalizację, nie korzystając tym samym z efektu skali działalności operacyjnej. Powoduje to także często u pacjentów konieczność dalekich podróży, jeśli chcą otrzymać najlepsze usługi. Co ciekawe, wyjątkiem od tej reguły jest choćby kardiologia, która na przestrzeni ostatnich lat została skonsolidowana przez jednego lokalnego gracza przy wsparciu funduszu private equity. Pokazuje to, że rynek medyczny w Polsce jest już gotowy na dalszą konsolidację w innych obszarach, takich jak na przykład ortopedia, okulistyka czy chirurgia.

W ostatnich latach coraz popularniejsza staje się zatem specjalizacja mniejszych jednostek w podstawowych usługach oraz “podłączenie się” pod większe jednostki, które w razie potrzeby świadczą pełen zakres specjalistycznych usług. Im mocniej ten trend się rozwija, tym więcej zyskują na tym większe jednostki – czyli te, które mogą skupić się na dalszych inwestycjach w infrastrukturę i sprzęt. Stwarza to potencjał do współpracy z prywatnymi inwestorami, choćby w roli dostawców sprzętu czy partnerów w zarządzaniu całymi oddziałami.

Ciekawostka tygodnia:

Work-life balance (bilans między pracą a życiem prywatnym) to koncepcja, która odnosi się do równoważenia czasu i wysiłku poświęconego pracy zawodowej z czasem przeznaczonym na życie osobiste, rodzinną i rekreację. To dążenie do harmonijnego pogodzenia wymagań związanych z pracą z potrzebami związanymi z życiem prywatnym. Osiągnięcie odpowiedniego work-life balance jest kluczowe dla zachowania zdrowia psychicznego, fizycznego i społecznego.

Elementy składające się na work-life balance obejmują:

  1. Praca zawodowa: Wymagań związanych z pracą, takich jak czas przebywania w miejscu pracy, obowiązki zawodowe i poziom zaangażowania w pracę.
  2. Życie prywatne: Obejmuje to czas spędzany z rodziną, przyjaciółmi, wypoczynek, hobby i inne czynności związane z życiem poza sferą zawodową.

Zachowanie równowagi między pracą a życiem prywatnym jest istotne dla utrzymania dobrej jakości życia. Osoby, które skupiają się wyłącznie na pracy, mogą doświadczać wypalenia zawodowego, problemów zdrowotnych i trudności w relacjach rodzinnych. Z drugiej strony, ignorowanie obowiązków zawodowych może prowadzić do problemów finansowych i zawodowych.

Istnieje wiele strategii i praktyk, które mogą pomóc w osiągnięciu lepszego work-life balance, takie jak ustalanie klarownych granic między pracą a życiem prywatnym, planowanie czasu wolnego, umiejętne zarządzanie czasem, delegowanie zadań oraz rozwijanie zdolności radzenia sobie ze stresem i presją zawodową. Równowaga ta może być zmienna i zależy od indywidualnych preferencji, celów życiowych oraz zmieniających się okoliczności zawodowych i osobistych.